Πέμπτη, 30 Σεπτεμβρίου 2010

Χριστιανικά Μνημεία της Λέσβου

    Ι.Μ. Αγίου Ραφαήλ : Βρίσκεται στα Β.Α. του νησιού και σε απόσταση 3 χλμ από τον οικισμό της Θερμής. Η σημερινή Μονή χτίστηκε στην θέση Παλαιοχριστιανικής βασιλικής, λείψανα της οποίας υπάρχουν στην περιοχή (τοιχογραφίες, κόκκινο πλακόστρωτο δάπεδο, η εικόνα του Παντοκράτορα (14ος αιώνας) κ.α.). Στην μοναστηριακή της ζωή διακρίνουμε τρεις περιόδους: (α) από τον 10ο αιώνα έως το 1235, (β) από το 1433 έως το 1463 - έτος καταστροφής της από τους Τούρκους, με τελευταίο ηγούμενο τον `Αγιο Ραφαήλ και (γ) από το 1962 έως σήμερα. Είναι γυναικεία Μονή, η οποία ανεγέρθηκε και λειτουργεί προς τιμήν του Αγίου Ραφαήλ. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα του νησιού, που συμβάλλει σημαντικά στην οικονομική ευημερία της ευρύτερης περιοχής.
    Ι.Μ. Ταξιάρχη Μιχαήλ: Πρόκειται για Βυζαντινό Μοναστήρι που ερημώθηκε πιθανότατα με την κατάληψη του νησιού από τους Τούρκους (1462), ενώ ο μοναστηριακός Ναός ανοικοδομήθηκε εκ βάθρων το 1879. Μεταξύ των παλαιών εικόνων του Ναού και των πολύτιμων εκκλησιαστικών αντικειμένων, διακρίνεται η ανάγλυφη εικόνα - Βυζαντινής τεχνοτροπίας - του Ταξιάρχη Μιχαήλ, η οποία σύμφωνα με την παράδοση φιλοτεχνήθηκε από πηλό και αίμα των σφαγιασθέντων μοναχών κατά την καταστροφή της Μονής από τους Τούρκους. Αποτελεί σημαντικό προσκύνημα του νησιού και είναι χτισμένη σε πολύ μικρή απόσταση από την κωμόπολη Μανταμάδος.  
    Ι.Μ. Λειμώνος - Αγίου Ιγνατίου : Είναι χτισμένη στο κέντρο του νησιού σε απόσταση 3χλμ Β.Δ. της κωμόπολης Καλλονής. Το Καθολικό της είναι αφιερωμένο στους Παμμεγίστους Ταξιάρχες. Χτίστηκε το 1523 από τον Μητροπολίτη Μηθύμνης Ιγνάτιο Αγαλιανό, του οποίου το όνομα τιμάται σήμερα, ενώ κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας ήταν το μοναδικό πνευματικό κέντρο του νησιού. Το Καθολικό είναι ένας επιβλητικός ναός ρυθμού τρίκλιτης βασιλικής, με ξυλόγλυπτο επίχρυσο τέμπλο και με τοιχογραφίες αγιορείτικης τεχνοτροπίας του 1800. Διαθέτει πλούσια βιβλιοθήκη, ενώ παράλληλα λειτουργούν Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης και Γεωλογικό Μουσείο (1990). 

    
Ι.Μ. Παναγίας Μυρσινιώτισσας: Κοντά στην Ι. Μ. Λειμώνος και εξαρτώμενη από αυτήν βρίσκεται η βυζαντινού ρυθμού Μονή, η οποία ανασυστήθηκε το 1523 προς τιμή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Στο εσωτερικό της υπάρχουν ανεκτίμητης αξίας εικόνες, παλαιό ξυλόγλυπτο τέμπλο και σημαντικές τοιχογραφίες. 
    Ι.Μ. Περιβολής: Βρίσκεται στα Β.Δ. του νησιού και σε απόσταση 3 χλμ από την κωμόπολη `Αντισσα. Πρόκειται για γυναικεία Μονή Βυζαντινού ρυθμού, αφιερωμένη στα Εισόδια της Θεοτόκου, που ανασυστήθηκε κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας (1630). Ενδιαφέρουσες είναι οι εικόνες του ξυλόγλυπτου τέμπλου και οι τοιχογραφίες ( 16ο αιώνα ). 
    Ι.Μ. Πιθαρίου: Βρίσκεται Β.Α. της κωμόπολης Ερεσός (3χλμ.). Είναι αφιερωμένη στους Ταξιάρχες και η ίδρυσή της θαπρέπει να αναζητηθεί στα Μεσαιωνικά χρόνια. Πρόκειται για Βυζαντινή Μονή με ανεκτίμητες εικόνες, εκκλησιαστικά σκεύη και τοιχογραφίες. 
Ι.Μ. Υψηλού: Χτισμένη στην κορυφή του βραχώδους βουνού `Ορδυμνος, μεταξύ `Αντισσας και Σιγρίου, είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη Θεολόγο. Η εκλογή της θέσης που κατέχει, μαρτυρεί την Μεσαιωνική της προέλευση (γύρω στο 800μ.Χ.). Το Καθολικό της διακρίνεται για τις αγιογραφίες του, ενώ παράλληλα φυλάσσονται ανεκτίμητης αξίας εκκλησιαστικά αντικείμενα.
    Ι. Μ. Δαμανδρίου: Βυζαντινή Μονή (14ος αιώνας), αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Στο εσωτερικό του Καθολικού υπάρχουν καταπληκτικές αγιογραφίες Βυζαντινής τεχνοτροπίας και αξιόλογα εκκλησιαστικά αντικείμενα. Βρίσκεται σε απόσταση 5χλμ από τον Πολιχνίτο. 

Χριστιανικά Μνημεία της ΛέσβουΙεροί Ναοί
Στην περιοχή Μυτιλήνης
    Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Αθανασίου : Βρίσκεται στο κέντρο της Μυτιλήνης, οικοδομημένος στο τέλος του 16ου αιώνα  σε σχήμα σταυροειδές, τρίκλιτης βασιλικής. Είναι αφιερωμένος στον Άγιο Αθανάσιο και στον Ναό φυλάσσονται τα ιερά λείψανα του νεομάρτυρα Αγίου Θεοδώρου του Βυζαντίου-προστάτη της πόλης. Το ξυλόγλυπτο τέμπλο χαρακτηρίζεται ως ένα από τα ωραιότερα έργα της Μεταβυζαντινής περιόδου ( 1738 ), ενώ επίσης μεταξύ άλλων ξεχωρίζει η εικόνα του Ιησού είναι ( Μικρασιατικό κειμήλιο του 16ου αιώνα ).
    Αγίου Θεράποντα : Αποτελεί επιβλητικό σημείο αναφοράς στην περιοχή του λιμανιού και είναι ο μεγαλύτερος Ναός της πόλης. Χτίστηκε το 1860 σε ρυθμό σταυροειδές Βυζαντινό, ενώ ανάμεσα στις αξιόλογες εικόνες ξεχωρίζουν δυο Βυζαντινές, του Ιησού Χριστού (14ος αιώνας ) και του Ιωάννη Θεολόγου ( 15ος αιώνας ). 
    Αγίων Θεοδώρων : Πρόκειται για μια από τις παλαιότερες εκκλησίες της πόλης και είναι χτισμένη στο άκρο της αρχαίας πόλης. Οικοδομήθηκε κατά την Βυζαντινή εποχή και ανοικοδομήθηκε το 1759 σε ρυθμό τρίκλιτης βασιλικής, κατόπιν καταστροφής από πυρκαγιά . Στο εσωτερικό τηε υπάρχουν καταπληκτικές αγιογραφίες και εκκλησιαστικά ( ξυλόγλυπτα ) αντικείμενα.
   
  


   

Στο υπόλοιπο νησί
     Αρχάγγελος Γαβριήλ : Βρίσκεται 6χλμ νότια της Μυτιλήνης, στο προάστιο Καγιάνι ή Ταξιάρχες. Οικοδομήθηκε το 1903 σε Βυζαντινό ρυθμό, σταυροειδή, με τρούλο Γοτθικού ρυθμού. Ο Ναός είναι πλούσιος σε ιερές εικόνες, σκεύη και τοιχογραφίες και αποτελεί σημαντικό προσκύνημα του νησιού. 
    Παναγία Αγίας Σιών : Βρίσκεται στην κωμόπολη Αγιάσος. Το όνομα της προήλθε από την παλιά εικόνα της Παναγίας, φιλοτεχνημένη από τον Ευαγγελιστή Λουκά, που κατά την ιερή παράδοση ο ιερομόναχος Αγάθωνας μετέφερε το 803 από την Ιερουσαλήμ, που ως γνωστόν ονομάζεται Αγία Σιών. Η σκήτη του Αγάθωνα σύντομα έγινε τόπος προσκυνήματος και πυρήνας διαμόρφωσης της σημερινής κωμόπολης της Αγιάσου. Η σημερινή εκκλησία χτίστηκε το 1814. Η εκκλησία στεγάζει Εκκλησιαστικό Μουσείο με μια σημαντική συλλογή χειρογράφων, σκευών και άλλων εκκλησιαστικών αντικειμένων. Αποτελεί σημαντικό προσκύνημα του νησιού.
    Παναγία Γλυκοφιλούσα: Βρίσκεται στην Πέτρα χτισμένη πάνω σε βράχο, όπου έχουν λαξευθεί 114 σκαλοπάτια που οδηγούν στην εκκλησία. Η εξαίρετα οχυρή του θέση ωθεί στην αναζήτηση της κτίσης του στην περίοδο των συχνών πειρατικών επιδρομών της Υστεροβυζαντινής περιόδου. Εντός της εκκλησίας υπάρχουν σπάνιες Βυζαντινές εικόνες και ένας ωραιότατος επισκοπικός θρόνος. Αποτελεί σημαντικό προσκύνημα του νησιού.    Παναγία Γοργόνα: Βρίσκεται Β.Δ. της Μυτιλήνης και σε απόσταση 48 χλμ, χτισμένη πάνω σε μικρό βράχο μέσα στη θάλασσα στο γραφικό λιμανάκι της Σκάλας Συκαμινιάς. Ονομάζεται Παναγία Γοργόνα από την ομώνυμη εικόνα που παρουσιάζει την Παναγία με ουρά γοργόνας (έργο αγνώστου λαϊκού ζωγράφου ).
    Παναγία Γοργόνα: Βρίσκεται Β.Δ. της Μυτιλήνης και σε απόσταση 48 χλμ, χτισμένη πάνω σε μικρό βράχο μέσα στη θάλασσα στο γραφικό λιμανάκι της Σκάλας Συκαμινιάς. Ονομάζεται Παναγία Γοργόνα από την ομώνυμη εικόνα που παρουσιάζει την Παναγία με ουρά γοργόνας (έργο αγνώστου λαϊκού ζωγράφου )
    Ι.Ν. Παναγίας «Τρουλλωτής»-Πύργων Θερμής: Βρίσκεται στην περιοχή `Ανω Πύργοι Θερμής, στο ανατολικό τμήμα της Λέσβου. Ο ναός ανήκει στην κατηγορία της εγγεγραμμένης σταυροειδούς βασιλικής με τρούλο και πιθανότατα χτίστηκε τον 14ο αιώνα. Αποτελεί το παλαιότερο Ορθόδοξο Χριστιανικό κτίσμα, μετά την Μονή Περιβολής, που σώζεται σχεδόν αυτούσιο από την Βυζαντινή εποχή στην Λέσβο. Στην τοιχοποιία του ναού υπάρχουν εντοιχισμένα αρχιτεκτονικά μέλη αρχαιότερων κτισμάτων, από τα οποία ενδιαφέρον παρουσιάζουν δυο μαρμάρινα ανάγλυφα στο νότιο τοίχο του νάρθηκα, που κοσμούνται με ανθρώπινες φιγούρες και μορφές ζώων (ελαφιού και άρκτου), πιθανότατα προερχόμενες από τον πλησίον αρχαίο ναό της Θερμίας Αρτέμιδος. Στο εσωτερικό του υπάρχει ξυλόγλυπτο τέμπλο (18ος αιώνας) και αποτελεί ένα από τα ωραιότερα δείγματα της υστεροβυζαντινής ξυλογλυπτικής στην Λέσβο. Είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Ονομάστηκε «Τρουλλωτή» διότι τον θόλο του τρούλλου κοσμεί η εικόνα της Θεοτόκου Παναγίας και όχι της συνηθέστερης εικόνας του Παντοκράτορα.
Ι.Ν. Αγίου Στεφάνου-Μανταμάδου: Βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του νησιού, κοντά στην κωμόπολη Μανταμάδος. Είναι σταυροειδής εγγεγραμμένη βασιλική και κατασκευάστηκε στους υστεροβυζαντινούς χρόνους. Είναι μικρών διαστάσεων και έχει οικοδομηθεί από λαξευτούς δόμους ροδόχρωμου τραχείτη. Αρχικά σκεπαζόταν με τρούλο, ο οποίος είχε ήδη καταρρεύσει στα μέσα του 19ου αιώνα, όταν επισκέφτηκε τον ναό ο περιηγητής Newton. Η στέγη ανακατασκευάστηκε από τους κατοίκους της περιοχής, με την τοποθέτηση ξύλινων δοκών και κάλυψη με κεραμίδια. Στην ανατολική πλευρά ξεχωρίζουν οι τρεις μικρές ημικυκλικές αψίδες του Ιερού, ενώ «τυφλά» αψιδώματα διακοσμούν το βόρειο και νότιο τοίχο. Νεώτερη κατασκευή είναι επίσης το στεγασμένο προστώο, στα δυτικά του ναού. Στους τοίχους του βρίσκονται ενσωματωμένα αρχιτεκτονικά μέλη παλαιότερου ναού και μια ρωμαϊκή επιγραφή.
Λεσβιακή  Αρχιτεκτονική
    Λόγω φυσικών καταστροφών που συνέβησαν στην Λέσβο κατά τον 18ο αιώνα (σεισμοί, πυρκαγιές), τα σημερινά δείγματα Λεσβιακής αρχιτεκτονικής παρουσιάζουν ανομοιομορφία και αφορούν -κυρίως- κατασκευές του 19ου και 20ου αιώνα. Η πέτρα και το ξύλο είναι τα κυρίως χρησιμοποιούμενα δομικά υλικά: πολύχρωμος τραχείτης στα χωριά του δυτικού και βόρειου τμήματος του νησιού, σχιστόλιθος στην περιοχή του Πλωμαρίου, κόκκινη πέτρα Μυστεγνών στα ανατολικά χωριά. Μια αξιοπρόσεκτη αρχιτεκτονική ιδιαιτερότητα αποτελεί η κατασκευή «σαχνισίνι» - ελαφρά ξύλινη κατασκευή, προεξέχουσα και προσαρτημένη στο δεύτερο όροφο του οικήματος, με σκοπό την εξοικονόμηση χώρου και μέσω των κατασκευαζόμενων σ’ αυτή μεγάλων παραθύρων, την εξασφάλιση άπλετου φωτός. Μπορούμε να διακρίνουμε τους παρακάτω τύπους Λεσβιακής αρχιτεκτονικής :
    Τα αγροτικά σπίτια, πετρόκτιστα και κεραμοσκέπαστα, με καμινάδα.
    Τα αστικά σπίτια, λιθόκτιστα και κεραμοσκέπαστα επίσης, διώροφα ή τριώροφα, με μικρούς βοηθητικούς χώρους διάσπαρτους στον αύλειο χώρο και με το χαρακτηριστικό «σαχνισίνι» στους επάνω ορόφους.
    Τους πύργους ή κάστρα, πετρόκτιστα οικήματα της εύπορης τάξης, τα οποία χρησιμοποιούνται από τους ιδιοκτήτες τους κατά τις θερινές διακοπές ή κατά την περίοδο συγκομιδής του ελαιοκάρπου. Είναι τριώροφα οικήματα, με πέτρινη βάση και ως συνήθως περιλαμβάνουν και διακοσμημένο ξύλινο «σαχνισίνι» στον τελευταίο όροφο, με μεγάλα ξύλινα παράθυρα, ενώ χαρακτηριστικά είναι και τα μικρά -σαν πολεμίστρες- παράθυρα, καθώς και η βαριά πόρτα της κυρίας εισόδου. Δείγματά τους υπάρχουν στις περιοχές Μόρια, Πάμφυλα και Πύργοι Θερμής.
    Τα αρχοντικά, τα οποία ανήκουν στην εύπορη τάξη. Καταπληκτικά δείγματά τους κυρίως βρίσκουμε στην πόλη της Μυτιλήνης ( στα προάστια Κιόσκι και Σουράδα ) στον Μόλυβο και στο Πλωμάρι. Πρόκειται για πολυτελείς κατασκευές, με έντονα στοιχεία κλασικισμού, μπαρόκ και εκλεκτικισμού. Το εξωτερικό τους είναι κατασκευασμένο από πέτρα και διακοσμημένο με λευκά ή πολύχρωμα μάρμαρα. Το εσωτερικό τους επίσης είναι περίτεχνα διακοσμημένο με τοιχογραφίες, ενώ οι κήποι διακοσμούνται με περίτεχνα λιθόστρωτα, σιδηροκατασκευές και αγαλματίδια πολυποίκιλων μορφών.
    `Αξια αναφοράς -από αρχιτεκτονικής άποψης- είναι επίσης τα βιομηχανικά κτίρια της Λέσβου, (ελαιοτριβεία, σαπωνοποιεία, αποθηκευτικοί χώροι), μονώροφα, παραλληλόγραμμα και πέτρινα  οικοδομήματα, τα περισσότερα από τα οποία σήμερα χρησιμοποιούνται ανακαινισμένα ως Πολιτιστικά Κέντρα. Δείγματά τους βρίσκουμε σ’ όλες τις κωμοπόλεις του νησιού. 
    Τέλος την Λεσβιακή αρχιτεκτονική συμπληρώνουν οι περίτεχνες πέτρινες ή μαρμάρινες βρύσες, οι  οποίες συνήθως φέρουν επιγραφές, καθώς και οι πλακόστρωτοι δρόμοι, γνωστοί ως «καλντερίμια»
   
Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - ΕκκλησίεςΜουσείο Θεόφιλου Χατζημιχαήλ
    Βρίσκεται στο προάστιο της Μυτιλήνης Βαρειά. Στεγάζεται σ’ ένα κτίριο λιτής αρχιτεκτονικής, που σχεδιάστηκε από τον εξαίρετο Λέσβιο αρχιτέκτονα Γ. Γιανουλέλλη και χτίστηκε το 1964, με δωρεά του Λέσβιου τεχνοκριτικού - εκδότη και ανθρώπου που ανέδειξε τον μεγάλο λαϊκό ζωγράφο Στρατή Ελευθεριάδη (Teriade), μέσα σε κατάφυτη από ελαιώνες περιοχή. Στις αίθουσες του εκτίθενται 86 πίνακες του αναγνωρισμένου πια λαϊκού ζωγράφου Θεόφιλου, επίσης δωρεά του Τeriade από την προσωπική του συλλογή στο Δήμο Μυτιλήνης.
    Ο Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, ως αυτοδίδακτος ζωγράφος, αποτελεί τον κυριότερο εκπρόσωπο της Ελληνικής λαϊκής ζωγραφικής του περασμένου αιώνα (20ου). Γεννήθηκε (1868-1934) και έζησε τα παιδικά του χρόνια στην γραφική περιοχή της Βαρειάς, τόπο που αγάπησε με βάθος και συναίσθημα που το μετέδωσε απλόχερα στο ζωγραφικό του έργο. Περιηγήθηκε, ανήσυχος και ονειροπαρμένος όπως ήταν, απ’ την Σμύρνη ως το Πήλιο και την Λάρισα, όπου δημιουργεί τις δυο πρώτες περιόδους της ζωγραφικής του. Μετά την απελευθέρωση της Λέσβου ( 1912 ) επιστρέφει στην Μυτιλήνη για να ολοκληρώσει την τρίτη και τελευταία περίοδο της ζωγραφικής του. Εκεί τον συναντά ο καταξιωμένος τεχνοκρίτης και εκδότης Τeriade, στον οποίο κυρίως οφείλεται η αναγνώριση της αξίας του ζωγραφικού του έργου και η προβολή του στο διεθνή χώρο.
    Η τέχνη του Θεόφιλου αντιπροσωπεύεται από ένα καταπληκτικό σε ποσότητα ζωγραφικό έργο, και τοιχογραφικό - διάσπαρτο σε οικήματα ( σπίτια και μαγαζιά ) της Λέσβου και του Πηλίου. Τα θέματά του - κατά προτίμηση ιστορικά και  αισθηματικά - εκφράζουν τα δυο βασικά στοιχεία της ψυχοσύνθεσής του: έναν συγκινητικό πατριωτισμό και μια τρυφερή ροπή προς τον ρομαντισμό. Η ιστορία της Ελληνικής φυλής - από την αρχαιότητα ως το 1821, έτος έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης - του «προμηθεύει» τους αγαπημένους του ήρωες: τον Μέγα Αλέξανδρο, τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, τον Κολοκοτρώνη, τον Μάρκο Μπότσαρη κ.α. Από την αισθηματική μυθιστοριογραφία και τις κάθε είδους καρτ-ποστάλ, αντλεί τις φιγούρες της αισθηματικής του εικονογραφίας: την Αρετούσα και τον Ερωτόκριτο, τον Ρωμαίο και την Ιουλιέττα, καθώς κι όλες τις γυναικείες μορφές της ζωγραφικής του. Στις δυο αυτές πηγές έμπνευσης του Θεόφιλου, θα πρέπει να προσθέσουμε και το φυσικό περιβάλλον. Το ελληνικό τοπίο και οι ειδυλλιακές σκηνές του χαρακτηρίζουν τα περισσότερα έργα του. 
    Η τέχνη του έχει όλα τα χαρακτηριστικά της γνήσιας λαϊκής ζωγραφικής : ζωηρά χρώματα (συνήθως κατασκευασμένα από τον ίδιο κι από φυσικά υλικά), γνησιότητα, αυθορμητισμό και ειλικρίνεια, στοιχεία που αντισταθμίζουν, πολλές φορές, τις ιστορικές ανακρίβειες και την τεχνική αδεξιότητα που απαντούν στα έργα του.
Τα συγκεκριμένα έργα που εκτίθενται στο Μουσείο ανήκουν στην ώριμη περίοδο της ζωγραφικής του καλλιτέχνη και διακρίνονται για την ιδιότυπη χρωματική τους αρμονία, την ρεαλιστική αυθεντικότητα των απεικονιζόμενων προσώπων, την ζωντάνια και τον πηγαίο αυθορμητισμό του λαϊκού ζωγράφου. Το Μουσείο καταφέρνει να δώσει μια πολύ αντιπροσωπευτική εικόνα του έργου του μεγάλου καλλιτέχνη. Σύντομα στην πόλη της Μυτιλήνης θα μπορεί κανείς να επισκεφτεί και το σπίτι στο οποίο έζησε αρκετά χρόνια της ζωής του ο Θεόφιλος και που πρόκειται να μετατραπεί σε μουσείο
Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - ΕκκλησίεςΜουσείο Μοντέρνας Τέχνης - Βιβλιοθήκη Ελευθεριάδη - Teriade
    Βρίσκεται κοντά στο κτίριο που στεγάζει το Μουσείο Θεοφίλου, στο προάστιο της Μυτιλήνης Βαρειά. Ο Στρατής Ελευθεριάδης γεννήθηκε στην Μυτιλήνη (1897-1983 ), ενώ σε μικρή ηλικία φεύγει για το Παρίσι, όπου σπουδάζει νομικά, αλλά σύντομα το ενδιαφέρον του για την ζωγραφική τον στρέφει στην εμβάθυνσή της ως κριτικός τέχνης. Συνεργάστηκε με εκδότες της εποχής στην έκδοση περιοδικών και βιβλίων εικαστικού περιεχομένου, ενώ το 1937 ιδρύει τον δικό του εκδοτικό οίκο VERVE («οίστρος»), εκδίδοντας το ομώνυμο περιοδικό, στο οποίο συνεργάζονται λαμπρά ονόματα συγγραφέων, ζωγράφων και ποιητών (αντίτυπα υπάρχουν εκτεθειμένα στην είσοδο του Μουσείου). Ο Τεριάντ σύντομα είχε την έμπνευση να παροτρύνει και να καθοδηγήσει διάφορους καλλιτέχνες-φίλους του για την έκδοση των «Μεγάλων Βιβλίων». Ενώ τα τεύχη του VERVE είναι αναπαραγωγές υπαρχόντων πινάκων ζωγραφικής, τα «Μεγάλα Βιβλία» είναι πρωτότυπα έργα τέχνης, χειροποίητα, σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων (180-250), αριθμημένα και υπογεγραμμένα από τον καλλιτέχνη. 
    Η ιδέα του εικονογραφημένου βιβλίου του Τεριάντ είναι αποτέλεσμα της εκδοτικής του εμπειρίας και της βαθιάς γνωριμίας του με τη ζωγραφική και τα χειρόγραφα του Μεσαίωνα. Το 1964 προσέφερε στο Δήμο Μυτιλήνης το Μουσείου Θεοφίλου και αργότερα ιδρύει το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης, οικοδομώντας το κτίριο,  λιτής αρχιτεκτονικής και με σχέδιο του Λέσβιου αρχιτέκτονα Γ.Γιανουλέλλη, στην ίδια έκταση στην οποία βρίσκεται και το Μουσείο Θεοφίλου.
Σε κάθε αίθουσα του Μουσείου υπάρχει σε βιτρίνα ατόφιο κάθε «Μεγάλο Βιβλίο», ενώ στους τοίχους  υπάρχουν οι περισσότερες εικόνες και σελίδες του εκτεθειμένες στον επισκέπτη. Τα αναρτημένα στους τοίχους εκθέματα είναι τα τελικά δοκιμαστικά αντίτυπα, πριν την εκτύπωση του αριθμημένου βιβλίου. Μέσα από αυτές τις εικόνες μπορεί ο επισκέπτης να παρακολουθήσει τη δημιουργική προσπάθεια στο θέμα της έμπνευσης και έτσι κυριολεκτικά να πάρει μέρος στο διάλογο ζωγραφικής-ποίησης. Αυτός άλλωστε ήταν και ο σκοπός του Τεριάντ, κάτι που το επιτυγχάνει, σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, ώστε το Μουσείο θα μπορούσε να μετονομασθεί σε «Ανοιχτό Βιβλίο».
Στο Μουσείο, επίσης, εκτίθενται 37 έργα του Θεοφίλου, έξι έργα του Τσαρούχη και τρία του Καλιγιάννη.
Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - Εκκλησίες Αρχαιολογικό Μουσείο
( παλιό κτίριο) 
    Βρίσκεται στην περιοχή του νότιου λιμένα της Μυτιλήνης. Στεγάζεται σε ένα θαυμάσιο αρχοντικό, οικοδομημένο το 1912, σε εκλεκτικιστικό ρυθμό, το οποίο έχει κηρυχθεί διατηρητέο. Στο κεντρικό κτίριο παρουσιάζονται ειδώλια, κεραμικά και κοσμήματα από την Προϊστορική έως την Ρωμαϊκή εποχή. Στο υποστατικό και στον αύλειο χώρο τοποθετήθηκαν βαριά αντικείμενα, όπως τα μοναδικά αιολικά κιονόκρανα από τους αρχαίους ναούς της Κλοπεδής, οι σπουδαιότερες επιγραφές, επιτύμβιες στήλες, ανάγλυφα, αγάλματα και νομίσματα από τους Αρχαϊκούς έως τους Ρωμαϊκούς χρόνους. Το Μουσείο περιλαμβάνει τις εξής συλλογές: ευρήματα από ανασκαφές της Κ΄ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων σ΄ όλη τη Λέσβο, ευρήματα από την ανασκαφή στο νεολιθικό σπήλαιο του Αγίου Βαρθολομαίου, καθώς και εκθέματα από παραδόσεις ιδιωτών και δωρεές συλλογών (Σημαντήρη, Γρημάνη, Αλατζά, Λαγού, Μπίνου κ.α.).

Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - Εκκλησίες Αρχαιολογικό Μουσείο(νέο κτίριο)

    Στεγάζεται σ’ έναν υπερσύγχρονο (1995) εκθεσιακό χώρο κοντά στο παλαιό κτίριο του Αρχαιολογικού 
Μουσείου. Οι χώροι του φιλοξενούν την μόνιμη έκθεση, με θέμα «Η Λέσβος από την Ελληνιστική στην Ρωμαϊκή Εποχή», που εγκαινιάστηκε το 1999 και η οποία αποσκοπεί στο να δώσει στον επισκέπτη την εικόνα του τρόπου ζωής στη Λέσβο από τον 2ο π.Χ. αιώνα έως τον 3ο μ.Χ. αιώνα, με την παρουσίαση επαύλεων με περίτεχνα ψηφιδωτά δάπεδα, χρηστικών αντικειμένων και γλυπτών. Η παρουσίαση της έκθεσης ολοκληρώνεται με επεξηγηματικά κείμενα, χάρτες και προπλάσματα, που γενικά συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση των εκθεμάτων. Το Μουσείο περιλαμβάνει : ψηφιδωτά δάπεδα και τοιχογραφίες από τις πολυτελείς επαύλεις, που αποκαλύφθηκαν στον λόφο της Αγία Κυριακής -αδιάψευστοι μάρτυρες της σημαντικής οικονομικής άνθησης στην Μυτιλήνη από τον 2ο π.Χ. αιώνα και αξιόλογα δείγματα γλυπτικής των Ελληνιστικών και Ρωμαϊκών χρόνων ( ανάγλυφα επιτύμβια, αγάλματα και πορτραίτα ).

Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - ΕκκλησίεςΜουσείο Βυζαντινής Τέχνης


    Βρίσκεται στο κέντρο της Μυτιλήνης απέναντι από τον Ιερό Ναό του Αγίου Θεράποντα, οικοδομημένο το 1978. Στεγάζει σημαντικά εκκλησιαστικά αντικείμενα της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής περιόδου. Τα εκθέματά του αποτελούνται από εικόνες ανεκτίμητης αξίας, ιερά σκεύη και άμφια, ξυλόγλυπτα, σπάνια χειρόγραφα και παλιά λειτουργικά βιβλία. Η συλλογή των εικόνων εκτείνεται χρονικά από τον 13ο έως τον 19ο αιώνα. Εξαιρετικά εντυπωσιακές είναι τρεις περίτεχνες εικόνες μεγάλων διαστάσεων, άγνωστων αγιογράφων : του Παντοκράτορα, του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου και του Αγίου Γεωργίου
 




Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - ΕκκλησίεςΚάστρο Μυτιλήνης
    Χτισμένο στην κορυφή πευκόφυτου λοφίσκου, κοντά στο λιμάνι της Μυτιλήνης, είναι ένα από τα μεγαλύτερα κάστρα της Μεσογείου. Η κατασκευή του άρχισε κατά την Βυζαντινή εποχή (483-565 μ.Χ.), με την χρησιμοποίηση αρχαίου δομικού υλικού, και ολοκληρώθηκε στα χρόνια της Ηγεμονίας των Γενουατών Γατελούζων (1355-1462). Το 1373 χτίστηκε πολύπυργο - με επάλξεις και τάφρους- από τον πρώτο Γατελούζο ηγεμόνα Φραγκίσκο Α’. Το 1384 καταστροφικός σεισμός γκρεμίζει το κάστρο και κατόπιν τούτου επαναοικοδομείται. Στην συνέχεια ενισχύεται με αμυντικά έργα (νέες επάλξεις, αναχώματα, κανόνια), ώσπου καταλαμβάνεται από τους Τούρκους το 1462.
    Ακόμη και σήμερα διασώζεται το παλάτι των Γατελούζων, ένας τετράγωνος πέτρινος πύργος με εντοιχισμένη πλάκα, όπου με ευδιάκριτα ανάγλυφα σχήματα παριστάνεται το οικόσημο των Γατελούζων και παραστάσεις Ρωμαϊκών μονομαχιών. Επίσης, στην εξωτερική πύλη υπάρχει πλάκα με το οικόσημο των Παλαιολόγων. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας έγιναν προσθετικές εργασίες και κατασκευάστηκε επίσης ένα Τούρκικο Ιεροδιδασκαλείο, κτίσμα που σώζεται μέχρι σήμερα. Μέσα στο κάστρο σώζονται υπόγειες στοές, που λειτούργησαν ως καταφύγιο για τα γυναικόπαιδα της πόλης σε περιόδους πολέμου, καθώς και υδατοδεξαμενή χωρητικότητας 4.000κ.μ. Σήμερα χρησιμοποιείται ως χώρος διεξαγωγής πολιτιστικών εκδηλώσεων κατά τους θερινούς μήνες.
Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - ΕκκλησίεςΑρχαίο Θέατρο Μυτιλήνης
   Βρίσκεται στον πευκόφυτο λόφο της Αγίας Κυριακής, στο Β.Δ. άκρο της πόλης. Αποκαλύφθηκε από τις αρχαιολογικές ανασκαφές που έγιναν το 1958 και θεωρείται ως ένα από τα μεγαλύτερα θέατρα της αρχαιότητας, με μέση χωρητικότητα 15.000 ατόμων και με εξαίρετη ακουστική. Σύμφωνα με τον παράδοση ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Πομπηϊος κατά την επίσκεψή του σ’ αυτό, αποφάσισε αντιγράφοντας την αρχιτεκτονική του δόμηση να κατασκευάσει παραπλήσιο Θέατρο στην Ρώμη. 


Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - ΕκκλησίεςΡωμαϊκό Υδραγωγείο Μόριας
    Βρίσκεται σε απόσταση 600μ. από την Μόρια (6 χλμ από την Μυτιλήνη). Πρόκειται για μια μοναδική στο νησί πέτρινη κατασκευή που η δημιουργία της ανάγεται στην Ρωμαϊκή εποχή (2ος μ.Χ. αιώνας), και μετέφερε νερό στην πόλη της Μυτιλήνης από τις νεροπηγές της περιοχής Αγιάσου. Σήμερα βρίσκεται υπό συντήρηση και σώζεται το μεγαλύτερο κομμάτι του, οι λεγόμενες «καμάρες»: δώδεκα πεσσοί, ενώ ανάμεσά τους διασώζονται επτά καμάρες της μεσαίας σειράς και μια της κάτω, λαξευμένες σε γκρίζο μάρμαρο προερχόμενο από γειτονικό λατομείο. Στην κορυφή, με καμάρες από πλίνθους έφερε τον αγωγό του νερού. Τα νερά συγκεντρώνονταν από την Μεγάλη Λίμνη του Ολύμπου, ενώ στην συνολική πορεία των 22 περίπου χλμ. έπαιρνε νερό και από άλλες πηγές. Άλλα τμήματα του σώζονται σε αρκετές ρεματιές της κεντρικής Λέσβου. Το τμήμα της περιοχής Μόριας είχε μήκος 170 μέτρα και ύψος 27 μέτρα, ενώ διέθετε 17 καμάρες.

Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - ΕκκλησίεςΑρχαιολογική Συλλογή Μήθυμνας 

     Στεγάζεται στο παλιό κτίριο του Δημαρχείου, ένα υπέροχο κτίριο εκλεκτικιστικού ρυθμού οικοδομημένο στις αρχές του 20ου αιώνα. Η έκθεση περιλαμβάνει ευρήματα αρχαιολογικών ανασκαφών, που προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή της
 Μήθυμνας: αγγεία, ειδώλια, επιγραφές, κτερίσματα και σαρκοφάγους του αρχαϊκού νεκροταφείου, καθώς και νομίσματα της αρχαίας Μήθυμνας. Επίσης περιλαμβάνει αμφορείς για τη μεταφορά υγρών που προέρχονται από τις Ισπανικές ακτές, τη Β.Αφρική, τη Χίο και τη Σάμο (4ος π.Χ. έως 6ος μ.Χ. αιώνας).

Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - ΕκκλησίεςΚάστρο Μολύβου ( Μήθυμνα )

   
Οικοδομήθηκε κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής εποχής στα απομεινάρια αρχαίων, εκτεταμένων τειχών, με σκοπό την αντιμετώπιση επιδρομών Φράγκων και Τούρκων, ολοκληρώθηκε το έτος 1373 από τον Γενουάτη Φραγκίσκο Α’ Γατελούζο  και ενισχύθηκε περαιτέρω από τους Τούρκους το 1462. Πρόκειται για ένα καλοφτιαγμένο Κάστρο, χτισμένο με κόκκινο και καφέ τραχείτη, με γερά τείχη, με επιγραφές, οικόσημα και άλλα διακριτικά στοιχεία. Ο χώρος χωρίζεται σε πολλά επίπεδα, ενώ εξαίρετο μνημείο παραμένει η κεντρική είσοδος κατασκευασμένη από χοντρό ξύλο, σκεπασμένο με περίτεχνες μεταλλικές πλάκες. Βρίσκεται στην κορυφή πευκόφυτου λόφου και θεωρείται ως ένα από τα καλύτερα διατηρημένα Κάστρα της Ανατολικής Μεσογείου. Σήμερα χρησιμοποιείται ως τόπος διεξαγωγής πολιτιστικών εκδηλώσεων.  



Μουσεία - Μνημεία - Μοναστήρια - ΕκκλησίεςΚάστρο Σιγρίου

   Πρόκειται για μικρό πέτρινο κάστρο, χτισμένο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, χαρακτηριστικό δείγμα της Οθωμανικής τεχνικής. Χτίστηκε το 1757 ή 1767 από τον αντιναύαρχο του Οθωμανικού Στόλου Σουλεϊμάν Πασά, για την προστασία του εμπορικού λιμανιού της περιοχής από την πειρατεία. Είναι μικρών διαστάσεων, τετράγωνο, με τετράγωνους επίσης οχυρωματικούς πύργους στις τέσσερις γωνίες. Η κεντρική πύλη στα ανατολικά έκλεινε με δίφυλλη θύρα, επενδεδυμένη με σιδηρά ελάσματα. Κοσμείται με οξυκόρυφο τόξο - δείγμα τυπικής Αραβικής αρχιτεκτονικής -
 κατασκευασμένο από εναλλασσόμενους κόκκινους και λευκούς λίθους. Παρόμοια είναι τα τοξωτά λίθινα ή πλίνθινα υπέρθυρα των κελιών στο εσωτερικό του κάστρου, που χρησιμοποιούντο για την διαμονή της μόνιμης φρουράς. Σήμερα διατηρείται σε καλή κατάσταση. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει ένθετες Τούρκικες επιγραφές και περίτεχνη διακόσμηση, που του προσδίδουν ένα χαρακτήρα Ανατολίτικο. Βρίσκεται λίγο έξω από τον οικισμό του Σιγρίου, με καταπληκτική θέα προς το Αιγαίο. 



Αρχεία από τουριστικό τμήμα της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λέσβου www.lesvos.gr

http://www.uti.gr/doc/gr_lengu/tourism/services/acc/europe/greece/map/lesvos/kastra_mones.htm

Σάββατο, 25 Σεπτεμβρίου 2010

Περιστέρι εναντίον ίντερνετ ! σημειώσατε 1 !

Πιο γρήγορο από το «γρήγορο» Ίντερνετ αποδείχθηκε ένα ταχυδρομικό περιστέρι. Σε έναν πρωτότυπο αγώνα που διεξήχθη στη Βρετανία, δέκα περιστέρια ανέλαβαν την «αποστολή» να παραδώσουν μια κινηματογραφική ταινία, την ίδια στιγμή που ένας υπολογιστής ξεκινούσε να κάνει το ίδιο, μέσω Διαδικτύου.
 Η ευρυζωνικότητα αποτελεί το πιο σύγχρονο μέσο επικοινωνίας, ενώ τα ταχυδρομικά περιστέρια χρονολογούνται από τη ρωμαϊκή εποχή. Όμως χθες ο αγώνας μεταξύ των δύο «μέσων», υπογράμμισε τις χαμηλές ταχύτητες των ευρυζωνικών συνδέσεων σε αρκετές περιοχές.Το περιστέρι νίκησε το Ίντερνετ!
 Ο αγώνας
 Δέκα περιστέρια, που κουβαλούσαν ένα USB stick, ξεκίνησαν χθες το ταξίδι τους από μια φάρμα στο Γιόρκσαϊρ. Έπρεπε να παραδώσουν το αρχείο με την ταινία στον παραλήπτη της, που βρισκόταν 120 χιλιόμετρα πιο μακριά, στην παραθαλάσσια κωμόπολη Σκέγκνες.
 Ταυτόχρονα ξεκίνησε το «ανέβασμα» της ταινίας - διάρκειας πέντε λεπτών - στο Ίντερνετ. Μια ώρα και ένα τέταρτο αργότερα τα περιστέρια είχαν φτάσει στον προορισμό τους, ολοκληρώνοντας την αποστολή. Την ίδια στιγμή, μόνο το 24% του αρχείου, μεγέθους 300MB, είχε «φορτώσει» στο Ίντερνετ.
 Οι διοργανωτές αυτού του ιδιότυπου διαγωνισμού «φύσης» εναντίον «τεχνολογίας», δήλωσαν ότι η επίδειξη έγινε για να αναδειχθεί ότι οι ευρυζωνικές συνδέσεις σε ορισμένες περιοχές της Βρετανίας «εξακολουθούν να μην είναι οι ενδεδειγμένες».
 Δεν είναι η πρώτη φορά που διοργανώνεται μια τέτοια κούρσα. Πέρυσι έγινε ένα παρόμοιο «πείραμα» στο Ντέρμπαν της Νοτίου Αφρικής. Ένα περιστέρι με το όνομα «Ουίνστον» χρειάστηκε δύο ώρες για να διανύσει μια διαδρομή 96 χιλιομέτρων. Στον ίδιο χρόνο, μόλις το 4% ενός αρχείου 4 GB είχε «κατεβεί».
 Τα περιστέρια ολοκληρώνουν ένα ταξίδι 120 χιλιομέτρων σε περίπου δύο ώρες, ενώ μια ADSL σύνδεση θα χρειαστεί πολύ περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει τη μεταφορά ενός αρχείου 300 MB.

Κηφηνείον «Η Ωραία Ελλάς»

του Σαράντου Καργάκου, Συγγραφέως – Φιλολόγου – Ιστορικού
Ακούω ότι το μεγαλύτερο σήμερα πρόβλημα των νέων μας είναι η ανεργία. Διαφωνώ. Εδώ καί τριάντα χρόνια είναι η …εργασία. Ο νέος δε φοβάται την αναδουλειά, φοβάται τη δουλειά. Μια οικογενειακή αντίληψη, ότι δουλειά είναι ό,τι δεν λερώνει, επεκτάθηκε και στο νεοσουσουδιστικό σχολείο με ευθύνη των κομμάτων, που για λόγους ψηφοθηρίας απεδόθησαν σε μία χυδαία πολιτική παιδοκολακείας, η οποία μετά τη δικτατορία, εξέθρεψε καί διαμόρφωσε δύο γενιές «κουλοχέρηδων», παιδιών δηλαδή πού δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα χέρια τους -πέρα από τη μούντζα- για καμμιά εργασία από αυτές πού ονομάζονται χειρωνακτικές, επειδή -τάχα- είναι ταπεινωτικές…
Κι ας βρίσκεται μέσα στη λέξη «χειρώναξ», σαν δεύτερο συνθετικό το «άναξ» πού κάνει τον δουλευτή, τον άνακτα χειρών, βασιλιά στο χώρο του, βασιλιά στο σπιτικό του, νοικοκύρη δηλαδή, λέξη άλλοτε ιερή πού ποδοπατήθηκε κι αυτή μες στην ασυναρτησία μιας πολιτικής πού έδειχνε αριστερά καί πήγαινε δεξιά καί τούμπαλιν. Γι’ αυτό τουμπάραμε… Κάποτε, ακόμη κι από τις στήλες του περιοδικού αυτού, πού δεν είναι πολιτικό με την ευτελισμένη έννοια του όρου, έγραφα πώς η ανεργία στον τόπον μας είναι επιλεκτική, ότι δουλειές υπάρχουν αλλά ότι δεν υπάρχουν χέρια να τις δουλέψουν.
Κι έπρεπε να κατακλυσθεί ο τόπος από 1,5 εκατομμύριο λαθρομετανάστες, για να αποδειχθεί ότι στην Ελλάδα υπήρχε δουλειά πολλή αλλ’ όχι διάθεση για δουλειά. Τα παιδιά -τα μεγάλα θύματα αυτής της ιστορίας- είχαν γαλουχηθεί με τη νοοτροπία του «White color workers». Έτσι σήμερα το πιο φτηνό εργατικό καί υπαλληλικό δυναμικό είναι οι πτυχιούχοι, που ζητούν εργασία ακόμη καί στον ΟΤΕ ως έκτακτοι τηλεφωνητές, προσκομίζοντας στα πιστοποιητικά προσόντων ακόμη καί διδακτορικά! Γέμισε ο τόπος πανεπιστήμια, σχολές επί σχολών, επιστημονικούς κλάδους αόριστους, ομιχλώδεις καί ασαφείς, απροσδιορίστου αποστολής καί χρησιμότητας. Πτυχία-φτερά στον άνεμο σαν τις ελπίδες των γονιών, πού πιστεύουν ότι τα παιδιά καί μόνον με τα «ντοκτορά» θα βρουν δουλειά. Έτσι παράγονται επιστήμονες πού είναι δεκαθλητές του τίποτα, ικανοί μόνον για το δημόσιο ή για υπάλληλοι κάποιας πολυεθνικής.
Παρ’ όλο πού γέμισε η χώρα μας τεχνικές σχολές (τι ΤΕΛ, τι ΤΕΙ, τι ΙΕΚ!) οι πιο άτεχνοι νέοι είναι οι νέοι της Ελλάδος. Παίρνουν πτυχίο τεχνικής σχολής καί δεν έχουν πιάσει κατσαβίδι οι πιο πολλοί. Δεν ξέρουν να διορθώσουν μια βλάβη στο αυτοκίνητό τους, στο ραδιόφωνο ή στο τηλέφωνό τους. Είναι άχεροι, ουσιαστικά χωρίς χέρια. Τώρα με τα ηλεκτρονικά ξέχασαν να γράφουν, ξέχασαν να διαβάζουν, εκτός φυσικά από «μηνύματα» του αφόρητου «κινητού» τους.
Τούτη η παιδεία, πού όχι μόνο παιδεία δεν είναι αλλ’ ούτε καν εκπαίδευση, αφού δεν καλλιεργεί καμμιά δεξιότητα, εκτός από την ραθυμία, την αναβλητικότητα καί το φόβο της δουλειάς, όχι μόνο δεν καλλιεργεί τον νέο εσωτερικά αλλά τον πετρώνει δημιουργικά σαν τα παιδιά της Νιόβης. Τα κάνει άχρηστα τα παιδιά για παραγωγική εργασία, γιατί ο θεσμός της παπαγαλίας καί η νοοτροπία της ήσσονος προσπάθειας, με το πρόσχημα να μην τα κουράσουμε, τους αφαιρεί την αυτενέργεια, την πρωτοβουλία, τη φαντασία καί την πρωτοτυπία. Το σχολείο, αντί να μαθαίνει τα παιδιά πώς να μαθαίνουν, τα νεκρώνει πνευματικά. Δεν τα μαθαίνει πώς να σκέπτονται αλλά με τί να σκέπτονται. Έτσι τα κάνει πτυχιούχους βλάκες. Βάζει όρια στον ορίζοντα της σκέψης καί των ενδιαφερόντων. Τα χαμηλοποιεί. Τα κάνει να βλέπουν σαν τα σκαθάρια κοντά, κι όχι να θρώσκουν άνω, να έχουν έφεση για κάτι πιο πέρα, πιο τρανό καί πιο μεγάλο. Το έμβλημα πια του ελληνικού σχολείου δεν είναι η γλαύξ, είναι ο παπαγάλος, ο μαθητής-βλάξ πού καταπίνει σελίδες σαν χάπια καί πού θεωρεί ως σωστό ό,τι γράφει το σχολικό. Καί το λεγόμενο «σχολικό» είναι συνήθως αισχρό καί ως λόγος καί ως περιεχόμενο.
Καί τολμώ να λέγω αισχρό, διότι πρωτίστως το «Αναγνωστικό» πού πρέπει να είναι ευαγγέλιο πνευματικό ειδικά στο Δημοτικό, αντί να καλλιεργεί την αγάπη για τη δουλειά, καλλιεργεί την απέχθεια. Που πια, όπως παλιά, ο έρωτας για την αγροτική, τη βουκολική καί τη θαλασσινή ζωή; Ο ναύτης δεν είναι πρότυπο ζωής. Πρότυπο ζωής είναι ο «χαρτογιακάς». Όσο κι αν ήσαν κάπως ρομαντικά τα παλιά «Αναγνωστικά», καλλιεργούσαν τον έρωτα για τη δουλειά. Ακούω πώς δεν πάει καλά η οικονομία. Μα πως να πάει, όταν με τη ναυτιλία πού προσφέρει το 5,6% του ΑΕΠ ασχολείται μόνο το 1% των Ελλήνων; (Με τον αγροτικό τομέα πού προσφέρει το 6,6% του ΑΕΠ ασχολείται το 14,5% του πληθυσμού). Διερωτώμαι, τί είδους ναυτικός λαός είμαστε, όταν αποστρεφόμαστε την θάλασσα καί στα ελληνικά καράβια κυριαρχούν Φιλιππινέζοι, Αλβανοί καί μελαψοί κάθε αποχρώσεως; Το σχολείο καλλιεργεί τον έρωτα για την τεμπελιά, όχι για δουλειά. Τα πανεπιστήμια καί οι ποικιλώνυμες σχολές επαυξάνουν τον έρωτα αυτό. Πράγματα πού μπορούν να διδαχθούν εντός εξαμήνου -καί μάλιστα σε σεμιναριακού τύπου μαθήματα- απαιτούν τετραετία! Βγαίνουν τα παιδιά από τις σχολές καί δικαίως ζητούν εργασία με βάση τα «προσόντα» τους, αλλά τέτοιες εργασίες πού ζητούν τέτοια προσόντα δεν υπάρχουν. Αν δεν απατώμαι, υπάρχουν δύο σχολές θεατρολογίας -πέρα από τις ιδιωτικές θεατρικές σχολές- πού προσφέρουν άνω των 300 πτυχίων το έτος. Που θα βρουν δουλειά τα παιδιά αυτά;
Αν όμως το σχολείο από το Δημοτικό καλλιεργούσε την τόλμη, την αυτενέργεια, βράβευε την πρωτοβουλία, την ανάληψη ευθυνών, την αγάπη για την οποιαδήποτε δουλειά ακόμη καί του πλανόδιου γαλατά, θα είχαμε κάνει την Ελλάδα Ελδοράδο, όπως έγινε Ελδοράδο για τους εργατικούς Αλβανούς, Βουλγάρους, Πολωνούς, Γεωργιανούς, Αιγυπτίους αλιείς, Πακιστανούς καί Ουκρανούς. Σήμερα αυτοί είναι η εργατική κι αύριο η επιχειρηματική τάξη της Ελλάδος. Κι οι Έλληνες, αφήνοντας την πατρώα γη στα χέρια των Αλβανών πού την δουλεύουν, την πατρώα θάλασσα στα χέρια των Αιγυπτίων πού την ψαρεύουν, θα μεταβληθούν σε νομάδες της Ευρώπης ή των ΗΠΑ ή θα τρέχουν για δουλειά στην Αλβανία πού ξεπερνά σε νόμιμη και παράνομη επιχειρηματική δραστηριότητα όλες τις χώρες της Βαλκανικής. Γέμισαν τα Τίρανα ουρανοξύστες, κτήρια γιγάντια, κακόγουστα μεν, σύγχρονα δε. Περίπου 100 ιδιωτικά σχολεία λειτουργούν στην πρωτεύουσα της χώρας των αετών.
Εμείς αφήσαμε αδιαπαιδαγώγητη την εργατική καί την αγροτική τάξη. Στήν πρώτη περάσαμε σαν ιδεολογία-θεολογία το σύνθημα «Νόμος είναι το δίκιο του εργάτη» καί υποχρεώσαμε πλήθος επιχειρήσεις να κλείσουν ή να μεταφερθούν αλλού. Μετά διαφθείραμε τους αγρότες με παροχές χωρίς υποχρεώσεις καί τους δημιουργήσαμε νοοτροπία μαχαραγιά. Γέμισε η επαρχία με «Κέντρα Πολιτισμού», οπού «μπαγιαντέρες» κάθε λογής καί φυλής άναβαν πούρο με φωτιά πεντοχίλιαρου! Το μπουκάλι με το ουίσκι βαπτίστηκε … αγροτικό! Τώρα, όμως, πού έρχονται τα «εξ εσπερίας νέφη» χτυπάμε το κεφάλι μας. Καί που να φθάσουν τα «εξ Ανατολής» σαν εισέλθει η Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Ένωση! Θα γίνει η Ελλάς vallis flen-tium (-κοιλάς κλαυθμώνων) καί θα κινείται quasi osculaturium inter flen-tium (=σαν εκκρεμές μεταξύ θλίψεως καί οδύνης).
Δεν είμαι υπέρ μιας παιδείας πού θα υποτάσσεται στην οικονομία. Θεωρώ ολέθριο να χαράσσεται μια εκπαιδευτική πολιτική με κριτήρια οικονομικής αναγκαιότητας. Θεωρώ ολέθρια όμως καί την παιδεία πού εθίζει τα παιδιά στην οκνηρία, πού τα κουράζει με την παπαγαλία καί το βάρος άχρηστων μαθημάτων. Το μεγαλύτερο κεφάλαιο της χώρας είναι τα κεφάλια των παιδιών της. Τούτη η παιδεία αποκεφαλίζει τα παιδιά. Τα κάνει ικανά να μην κάνουν τίποτε. Ούτε να βλαστημήσουν. Ακόμη καί η αισχρολογία τους περιορίζεται στη λέξη πού τα κάνει συνονόματα. Αν τους πεις βρισιά της περασμένης 20ετίας θα νομίσουν ότι μιλάς αρχαία Ελληνικά! Είναι θλιβερή η εικόνα πού παρουσιάζει σήμερα, παρουσίαζε χθες καί θα παρουσιάζει κι αύριο η ελληνική κοινωνία: να υπάρχουν άνθρωποι άνω των 65 ετών, άνω των 70 ετών, πού, ενώ έχουν συνταξιοδοτηθεί, εργάζονται νυχθημερόν, για να συντηρούν τα παιδιά τους μέχρι να τελειώσουν τις ατελείωτες σπουδές τους, τα παιδιά πού λιώνουν τα νιάτα τους στα «κηφηνεία», πού πάνε σπίτι τους να κοιμηθούν την ώρα πού οι Αλβανοί πάνε για δουλειά, θα μου πείτε, τι δουλειά; Οποιαδήποτε δουλειά, αρκεί να είναι τίμια. Όταν μικροί -ακόμη στο Δημοτικό- μαθαίναμε απ’ έξω τον Τυρταίο (ποιος τολμά σήμερα να διδάξει Τυρταίο;) δεν τον μαθαίναμε για να γίνουμε πολεμοχαρείς αλλά για να νοιώθουμε ντροπή, όταν στην μάχη της ζωής, στην πρώτη γραμμή είναι οι παλαιότεροι, οι «γεραιοί» καί οι νέοι κρύβονται πίσω από τη σκιά τους. «Αισχρόν γαρ δη τούτο… κείσθαι πρόσθε νέων άνδρα παλαιότερον».
Σήμερα, βέβαια, οι χειρωνακτικές εργασίες ελέγχονται σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα από ξένους. Στίς οικοδομές μιλούν αλβανικά, στα χωράφια πακιστανικά. Σέ λίγο οι χειρωνακτικές επιχειρήσεις θα περάσουν στα χέρια των Κινέζων πού κατασκευάζουν ήδη το μεγαλύτερο μέρος των τουριστικών ειδών πού θυμίζουν… Ελλάδα. Ακόμη καί τις σημαίες μας στην Κίνα τις φτιάχνουν! Κι εμείς; Εμείς, όπως πάντα, φτιάχνουμε τα τρία κακά της μοίρας μας. «Φτιάχνουμε» τη ζωή μας στην τηλοψία, πού δίνει τα μοντέρνα πρότυπα οκνηρίας στη νεολαία, ποθούμε μια χρυσίζουσα ζωή σαν αυτήν πού προσφέρει το «γυαλί», αγοράζουμε πολυτελή αυτοκίνητα με δόσεις, κάνουμε διακοπές με «διακοποδάνεια», εορτάζουμε με «εορτοδάνεια» καί πεθαίνουμε με «πεθανοδάνεια». Έλεγε ο Φωκίων, πού πλήρωσε τέσσερις δραχμές τη δεύτερη δόση του κώνειου πού χρειαζόταν για να «απέλθει», πως στην Αθήνα δεν μπορεί ούτε δωρεάν να πεθάνει κανείς. Έπρεπε να ζούσε τώρα…
Λυπάμαι πού θα το πω, αλλά πρέπει να το πω: το σχολείο, οι σχολές καί τα ΜΜΕ σακάτεψαν καί σακατεύουν τη νεολαία, γιατί μιλούν συνεχώς για τα δικαιώματα της -δικαιώματα στην τεμπελιά- καί ποτέ για υποχρεώσεις, ποτέ για χρέος, ποτέ για καθήκον. Το καθήκον έγινε άγνωστη λέξη.

Παρασκευή, 24 Σεπτεμβρίου 2010

«Ἔναρξη σχολικοῦ ἔτους 2010-2011»


Ἀγαπητά μας παιδιά,

Σᾶς εὔχομαι ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ μὲ πρόοδο στὸν ἀγῶνα τῆς μόρφωσής σας καὶ ὄμορφες ἐμπειρίες σχολικῆς ζωῆς!

Μόλις πρὶν ἀπὸ λίγο ὁλοκληρώθηκε ὁ ἁγιασμός. Ἦλθε ὁ ἱερέας, ἰδιόμορφα ντυμένος, διάβασε μερικὰ λόγια ποὺ λίγοι τὰ κατάλαβαν, ἔκανε κάποιες κινήσεις στοὺς περισσότερους ἀκατανόητες καὶ τέλειωσε. Ὅλο αὐτὸ μοιάζει μὲ κατάλοιπο ἄλλων παλαιότερων ἐποχῶν. Οἱ πολιτικοί μας δὲν τὸ πιστεύουν, ἀλλὰ διστάζουν νὰ τὸ καταργήσουν. Ἐσᾶς δὲν σᾶς ἐνδιαφέρει, γιατὶ σὲ λίγο θὰ τελειώσει καὶ μετὰ τοῦ χρόνου πάλι. Κάποιες Ἀνεξάρτητες Ἀρχὲς ἀντιδροῦν, ἀλλὰ πρὸς τὸ παρὸν ἄκαρπα. Κανεὶς δὲν τὸ καταλαβαίνει ὅπως γίνεται. Οὔτε καὶ ἡ Ἐκκλησία. Ἁπλᾶ, αὐτὴ τὸ δέχεται ὡς κεκτημένο δικαίωμά της ποὺ δὲν θὰ ἤθελε νὰ τὸ χάσει. Δὲν ὑπάρχει κανένας λόγος νὰ συντηροῦμε στὴν οὐσία νὰ ἐξευτελίζουμε κάτι ἱερό, ποὺ ὅμως εἴτε δὲν καταλαβαίνουμε εἴτε δὲν θέλουμε εἴτε δὲν σεβόμαστε. Σκέφθηκα λοιπόν, ἔτσι ποὺ καταντήσαμε τὸν ἁγιασμό, φέτος νὰ μὴν τὸν κάνουμε. Νὰ πῶ στοὺς Ἱερεῖς νὰ καθήσουν στοὺς Ναοὺς καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ προσευχηθοῦν γιὰ σᾶς. Ἴσως ἔτσι ὁ Θεὸς νὰ τοὺς ἄκουγε περισσότερο. Ὑποχώρησα, πρῶτον γιατὶ κάποιοι δὲν εἶναι ἕτοιμοι νὰ τὸ δεχθοῦν καὶ δὲν θέλησα ὡς Ἐπίσκοπος νὰ τοὺς λυπήσω, καὶ δεύτερον γιατὶ πρὶν τὸ κάνω ἔπρεπε νὰ σᾶς εἰδοποιήσω.


Αὐτοὶ ὅμως ποὺ ἔβαλαν αὐτοὺς τοὺς ἁγιασμοὺς στὴ ζωή μας τὸ πίστευαν. Πίστευαν ὅτι μαζὶ μὲ τὴν ἀνθρώπινη προσπάθεια χρειάζεται καὶ ὁ φωτισμὸς καὶ ἡ βοήθεια τοῦ Θεοῦ. Πίστευαν στὸν Θεό. Εἶχαν σχέση ζωντανὴ μαζί Του. Τὸν ἤθελαν στὴ ζωή τους ὡς ὅ,τι πολυτιμότερο ὑπάρχει. Ἤθελαν ὅλα νὰ τὰ ἀρχίζουν μὲ τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ. Ἂν εἶναι ἔτσι, φυσικὰ νὰ γίνεται ὁ ἁγιασμός. Θὰ εἶναι ἡ πιὸ σημαντικὴ στιγμὴ τῆς χρονιᾶς.


Σήμερα ὅμως Τὸν ξεχάσαμε τὸν Θεὸ καὶ ἁπλᾶ Τὸν διατηροῦμε γιὰ νὰ Τὸν ἀμφισβητοῦμε, νὰ Τὸν εἰρωνευόμαστε ἢ δυστυχῶς καὶ νὰ Τὸν βρίζουμε. Καὶ νά ποῦ φτάσαμε! Νὰ μὴν θέλουμε οὔτε τὰ σύμβολά Του. Καὶ νά ποῦ καταντήσαμε! Χωρὶς Αὐτόν, ἡ ζωή μας νὰ χαρακτηρίζεται ἀπὸ κρίση, ἀδιέξοδα, σύγχυση, αὐτοκαταστροφικότητα, βία καὶ παραλογισμό.
Στὸ σχολεῖο ποὺ ἔρχεστε μπορεῖ νὰ γεμίσουν τὰ κεφάλια σας μὲ πληροφορίες ποὺ οπερισσότερες νὰ μὴν χρειάζονται∙ μὲ γλῶσσες ποὺ δὲν εἶναι δικές μας∙ μὲ ἱστορία ποὺ δὲν εἶναι ἀληθινή∙ μὲ θρησκευτικὰ ποὺ δὲν πείθουν. Νὰ σᾶς δώσουν βαθμοὺς χωρὶς ἀντίκρυσμα. Αὐτὸ ὅμως ποὺ τελικὰ χρειάζεστε εἶναι ἀξίες γιὰ νὰ πλημμυρίσουν τὴν καρδιά σας. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν τὸ δίνει ἡ ἐποχή. 

Ἡ κατάσταση στὸν τόπο μας εἶναι σὲ ἀδιέξοδο. Κάτι πρέπει νὰ γίνει ἄμεσα. Καὶ ἡ ἀλλαγὴ πρέπει νὰ ἀρχίσει ἀπὸ τὸ σχολεῖο. Ἂς ξεσηκωθοῦμε ὅλοι. Δάσκαλοι, γονεῖς καὶ παιδιὰ ἀρνηθεῖτε τὸ ψέμμα καὶ πολεμῆστε το σὰν τὸν μεγαλύτερο ἐχθρό. Χτυπῆστε τὴ μετριότητα, τὸν συμβιβασμὸ καὶ τὴ μιζέρια σὰν τὴν χειρότερη ἀρρώστια. Μᾶς κοροϊδεύει τὸ σύστημα, ποὺ αὐτὸ ὑπαίτιο γιὰ ὅλα, μᾶς ὁδηγεῖ σὲ ὑπαρκτικὸ ἐκφυλισμό. Διεκδικῆστε τὴν πνευματικὴ ἐλευθερία σας μὲ ὅποιο κόστος. Ξαναφέρτε τὴν ἱστορία καὶ παράδοσή μας, τὴ γλῶσσα καὶ τὰ ἤθη μας στὴ ζωή σας. Ἀγωνιστεῖτε γιὰ κοινωνία μὲ εἰλικρίνεια, ἡρωισμό, καθαρότητα καὶ ἐξυπνάδα. Ἀπαιτῆστε πολιτικοὺς ποὺ νὰ ἀγαποῦν τὸν τόπο περισσότερο ἀπὸ τὰ στενὰ μυαλὰ καὶ συμφέροντά τους, ποὺ νὰ σέβονται τὴν ἱστορία περισσότερο ἀπὸ ὅσο προσδοκοῦν τὴν ψῆφο, ποὺ νὰ πονοῦν γιὰ τὸ κατάντημά μας περισσότερο ἀπ’ ὅσο ὑποτάσσονται στὶς ξένες σκοπιμότητες. Ἀξιῶστε Ἐκκλησία ὄχι μὲ ἀδικαιολόγητους συντηρητισμούς, νεκροὺς συμβολισμούς καὶ πομπώδεις τελετουργίες, ὄχι Νομικὸ Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου μὲ δικαιώματα, περιουσίες καὶ διεκδικήσεις, ἀλλὰ Ἐκκλησία μὲ πονεμένο προφητικὸ λόγο, μὲ αὐθεντικὴ πίστη, μὲ θυσιαστικὴ μαρτυρία καὶ ἅγια ζωή∙ Ἐκκλησία ποὺ νὰ ἐμπνέει καὶ νὰ ἔχει πρόταση ζωῆς. Τότε θὰ βρεῖτε τὸν Θεὸ ὁλοζώντανο μέσα σας. Τότε ὁ ἁγιασμὸς δὲν θὰ επιβάλλεται μὲ ἐγκύκλιο τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ἀλλὰ θὰ ἀποτελεῖ δικό σας αἴτημα. Τότε τὸ σχολεῖο θὰ ξαναγίνει ἡ ἐλπίδα τῆς ἐθνικῆς καὶ πνευματικῆς ἐπιβίωσής μας. Τότε ἡ νέα χρονιὰ θὰ εἶναι ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ. Σᾶς τὸ εὔχομαι μὲ ὅλη μου τὴν καρδιά.

Ὁ Θεὸς μαζί σας, ἀγαπητά μας παιδιά.

Μὲ πατρικὲς εὐχὲς καὶ ὅλη μου τὴν ἀγάπη,Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ† Ὁ Μεσογαίας καὶ Λαυρεωτικῆς ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Πέμπτη, 23 Σεπτεμβρίου 2010

Ο ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ στο ΜΑΝΤΑΜΑΔΟ

ΓΥΡΩ στο 10ο με 11ο αιώνα, όταν το Βυζαντινό κράτος μεσουρανούσε, οι Σαρακηνοί πειρατές βρίσκονταν κι αυτοί στις δόξες τους. Λυμαίνονταν τα νησιά του Αιγαίου, λήστευαν, έκαιγαν κι αιχμαλώτιζαν ανθρώπους, πού τους προόριζαν για τα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής.

Ή Λέσβος, πλούσια κι ελκυστική, είχε γίνει διαλεχτή λεία των κουρσάρων. Στην τοποθεσία Λεσβάδος, κοντά στο Μανταμάδο, υπήρχε μια αρχαία πολιτεία, ο Στένακας, και όχι πολύ μακριά της ένα μοναστήρι των Ταξιαρχών, πού ή ίδρυση του χάνεται στα βάθη των αιώνων.

Το ιστορικό του το μαθαίνουμε από τη ζωντανή τοπική παράδοση, πού έφτασε ως τις μέρες μας.

Ήταν οχυρωμένο σαν κάστρο με τείχη και πύργο, κι από νωρίς είχε προκαλέσει το εν

Τετάρτη, 22 Σεπτεμβρίου 2010

Οι "νεκρές γλώσσες" και η σχολική βία...


Διαβάζω στην εφ. Τα Νέα στους "Δρόμους" του Ρούσσου Βρανά: ... Το υπουργείο Παιδείας της Γαλλίας τοποθέτησε χθες απόσπασµα αστυνοµικών σε ένα λύκειο. Αυτήν την απάντηση βρήκε η γαλλική κυβέρνηση στη σχολική βία. Το κλοµπ. Με αυτήν τη λογική, τι περιµένει αύριο τους µαθητές; Ενας δικαστής; Και µεθαύριο; Ενας δεσµοφύλακας;
... Οι καθηγητές της Γαλλίας, όµως, έχουν εξοργιστεί και από µια άλλη απόφαση του υπουργείου, η οποία οδηγεί σε ένα «λύκειο λάιτ»: να περιορίσει τις ώρες διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής και της λατινικής γλώσσας στη δευτεροβάθµια εκπαίδευση. Νιώθουµε σαν είδος που απειλείται µε εξαφάνιση, διαµαρτύρονται οι καθηγητές που πέρυσι τις δίδαξαν σε 500 000 µαθητές του γυµνασίου και του λυκείου. «Είναι κρίµα να σκύβουµε το κεφάλι σε µια ωφελιµιστική ιδεολογία, που δεν βλέπει παρά µόνο τις πρακτικές επιστήµες», λέει ο εκδότης Ζερόµ Μιγιόν. «Πρέπει να σώσουµε τις ανθρωπιστικές επιστήµες» (τον προσεχή µήνα θα εκδώσει το «Λεξικό λατινικών και ελληνικών φράσεων» του Ρέντσο Τόσι, µε πρόλογο του Ουµπέρτο Εκο). Αυτή η γενοκτονία της πολιτισµικής κληρονοµιάς δεν αφορά µόνο τη Γαλλία: είναι προγραµµατισµένη σε όλον τον ευρωπαϊκό χώρο, που υποκύπτει διαρκώς στις πρακτικές ανάγκες της παγκοσµιοποίησης. Όµως, τι αποµένει από τις πρακτικές µας γνώσεις όταν φύγουµε από τα θρανία; Τι αποµένει από τον 
κύκλο του Όϊλερ και τις δευτεροβάθµιες εξισώσεις; Σχεδόν τίποτα. Και τι αποµένει από τα Λατινικά και τα Ελληνικά; «Όλα εκείνα στα οποία οφείλουµε σήµερα αυτό που λέµε καλλιεργηµένο πνεύµα», λέει ο συγγραφέας Χ. Κεραλί. «Τα ιδρυτικά κείµενα της λογικής σκέψης, τη γέννηση των επιστηµών και της πολιτικής, τη φιλοσοφική έρευνα που συχνά περνάει µέσα από την ετυµολογία, τη σχέση µε τις ρίζες των περισσότερων λέξεων, τα γλωσσικά όπλα του Δικαίου, της Ιατρικής και εν γένει των επιστηµών, την Αντιγόνη που έδειξε πως υπάρχουν υψηλότερες αξίες από τους ατελείς νόµους των ανθρώπων, όλους τους µεγάλους µας µύθους. Σίγουρα υπάρχουν εξαιρετικές µεταφράσεις του Οµήρου, του Θουκυδίδη, του Σοφοκλή. Οµως, τίποτα δεν συγκρίνεται µε την εµπειρία να σκύβουµε πάνω στο πρωτότυπο». Οι λεγόµενες «νεκρές γλώσσες» παραµένουν ζωντανές σε ολόκληρο τον δυτικό πολιτισµό. Κι αυτός ο πολιτισµός δεν πρόκειται να γίνει καλύτερος µε τη δολοφονία των Ελληνικών και των Λατινικών πάνω στα σχολικά θρανία. Αντιθέτως, όπως είχε προβλέψει η Ζακλίν ντε Ροµιγί στο περιοδικό «Λε Πουάν» το 2007, αυτή η παιδαγωγική δολοφονία θα ανοίξει άλλη µια πόρτα στη σχολική βία και τη βαρβαρότητα.
...Έγραφε η ελληνίστρια: «Αυτό που λατρεύω στα ελληνικά κείµενα είναι η συνάντηση µε τη γέννηση της έλλογης σκέψης, η έκρηξη φωτός που πρωτοφάνηκε σε έναν κόσµο αµήχανο και σκοτεινό. Ο λόγος είναι το τείχος που προστατεύει από την κτηνωδία. Οποιος δεν γνωρίζει, όποιος δεν ξέρει να εκφραστεί, όπως πολλοί νέοι µας σήµερα, όποιος δεν έχει λόγο επαρκή για να ακουστεί, επειδή η σκέψη του είναι µπερδεµένη και σκοτισµένη, τότε δεν του αποµένουν παρά οι γροθιές, το ξυλοκόπηµα, η ωµή, ανόητη και τυφλή βία».